Al deze namen hebben betrekking op de factor die wordt toegepast in wedstrijden om boten met verschillende zeileigenschappen een gelijke kans geven om te winnen. De basis gedachte is dat degene die het beste navigeert en zeilt de winnaar van de wedstrijd moet zijn. Behalve bij eenheidsklasse boten zoals een FD, een Pion etc. hebben alle klassen een TVF systeem. Soms varieert de factor afhankelijk van de gemiddelde windsterkte gedurende de race (IMS tripple number - met drie windsnelheidscategoriën. De factor (officiëel TVF, Tijd Vermenigvuldigings Factor) wordt berekend op basisvan een antal eigenschappen van het schip die invloed hebben op de snelheid.

Zo werkt de TVF uitgelegd door Hans Voskuil, klasse controleur.

In het begin van de zestiger jaren werd er in de wedstrijden van rond en platbodems gerekend met de Tijd Correctie Factor (TCV). In deze formule was de waterverplaatsing niet opgenomen. Er werd een type correcte toegepast om uit de platbodems die tegen elkaar wedstrijd hadden gezeild een winnaar te berekenen.

In 1988  deden de huidige klasse voorschriften met daarin de nieuwe TVF formule zijn intrede. In deze Tijd Vermenigvuldigings Factor (TVF) is de waterverplaatsing opgenomen, maar ook een zeilmeting en zeilvoering werden aangepast. 

In de meting van de voordriehoek en grootzeil werd de aspektverhouding ingevoerd, dit om de groei van de zeilen te beperken. Een zeil met een grote verhouding van hoogte en breedte heeft een hoger rendement, dit kwam in de oude formule er niet goed uit. Vandaar deze correctie.

Ook de voordriehoek werd voortaan anders berekend, de oppervlakte van de kluiver ging van 30 naar 75 % in de berekening. De bijzeilen werden in de formule opgenomen. De factoren voor de bijzeilen zijn zodanig, dat er een voordeel inzit als men ze gebruikt.

De opzet was een betere benadering van de snelheidspotenties van de schepen tot uitdrukking te brengen in de formule. Men bedenken wel dat iedere formule zo zijn beperkingen heeft. Zo is men bij proefnemingen met deze nieuwe TVF formule uitgegaan van een windkracht van 5 m/s en baan die gelijke rakken heeft van 0, 60,120 en 180 graden met de werkelijke wind. In 1988 bestond er al twijfel over de benaderingformule voor het gewicht. Voor de VA, klasse is dit aangepast door de schepen te laten wegen, volgens een later toegevoegd weegreglement.In de VB/HB klasse staat dit punt momenteel  ter discussie .

De in de criteria genoemde slankheidgraad (dit is de LWL gedeeld door de derde machtswortel uit de waterverplaatsing) is in de TVF opgenomen. Immers slanke schepen hebben minder weerstand dan schepen met de zelfde lente die breder zijn.

*******

De formule voor berekening TVF ziet er als volgt uit:

      •         TVF  : tijdvermenigvuldigfactor

      •         LWL : lengte waterlijn

      •         OZ  : zeiloppervlak

      •         D    : waterverplaatsing

      •         FS  : Schroeffactor

      •         T    : typecorrectie

LWL

            Een type met steven(s)

•         De LWL wordt net naast de stevens gemeten

            Met een spiegel (schouwen, grundels)

•         Achter, tot het snijpunt van de (doorgestrookte) spiegel en de waterlijn

OZ

•         Oppervlak grootzeil + oppervlak voordriehoek

–        Opp. Grootzeil = gemeten oppervlak x aspectverhouding

–        Opp. Voordriehoek = gemeten oppervlak fok x aspectverhouding + 0,75 x oppervlak kluiver

D

·         Waterverplaatsing, gewogen in de kraan of berekend.

FS

•         FS = 1- CS x DS / (0.05 x LWL).  Schroefcorrectie.

T

·         Type correctie zie criteria art 6.1 van de Klasse voorschriften

Berekening van bijzeilen in de formule:

•         Broodwinner of aap

–        Opp. Grootzeil x 1,015

•         Halfwinder

–        FH x 1,2

–        NB. Halfwinder mag alleen i.p.v. fok en kluiver

•         Waterzeilen

–        FW x 1,005

Oppervlakte bereking zeilen:

•         Grootzeil

–        (GAL x GBL + GVL x GOL) / 2

•         FOK          

–        FAL x FOL / 2

•         Kluiver

–         KVL x HKL / 2

Tijdens het Nederlands kampioenschap Aken 2005 viel het me op als klassecontroleur Rond en Platbodems dat de gegevens welke op de meetbrieven staan vermeld niet altijd even duidelijk waren voor de schippers. Het volgende kwam o.a naar voren:

De meetbrief moet ondertekend zijn door de eigenaar van het schip

De lengte van de gaffel was te groot.

De stempels in de zeilen waren niet ingevuld of waren onleesbaar. Het is een kleine moeite om dit te controleren als de zeilen in het voorjaar aan boord worden gebracht. Bij levering van nieuwe zeilen is men overgegaan tot blauwe zeilbuttons, bij deze buttons behoort een meet certificaat met de afmetingen van de zeilen.

Er mogen meerdere voorzeilen aan boord zijn, deze moeten echter allen gemeten zijn en vermeld op de meetbrief.

De lengte van de halfwinderboom stond niet vermeld op de meetbrief en mag dan niet in een wedstrijd gebruikt worden.

Onderlijk halfwinder was te groot.

Gewicht van een schip was te klein.

Voor een aantal schip onder constructie in 1992 geldt een dispensatie voor de kiel, deze staat niet op de meetbrief. De eigenaar moet dit aangeven bij Marac/Watersportverbond.

MEETBRIEF RONDE & PLATBODEMJACHTEN

Gegevens welke op de meetbrief worden vermeld:

LOA                 = Lengte over de stevens = LWL + OA  + OV

     LWL             = Lengte waterlijn zonder de stevens

     L                           = Lengte Waterlijn over de stevens

BWL                 = de breedte op de waterlijn op ⅓ LWL uit het vooreinde waterlijn

                                 (LWL)

OV                   = Overhang Voor, gemeten van de loodlijn vanaf voorkant voorstevensteven tot het snijpunt van de waterlijn met de voorkant van de romp

            OA                          = Overhang Achter, gemeten van de loodlijn vanaf achterkant achtersteven tot het snijpunt van de waterlijn met de achterkant van de romp

     VBV                      = Vrijboord voor

     VBA                      = Vrijboord achter

CW                  = waterverplaatsingsfactor

     D                          = Waterverplaatsing

D1                    = diepgang, genomen van buitenkant huid tot het waterlijnvlak op ¼ BWL uit hartlijn en ⅓ LWL uit het vooreinde van de waterlijn (LWL)

D2                    = diepgang, genomen van buitenkant huid tot het waterlijnvlak op ¼ BWL uit hartlijn en ⅔ LWL uit het vooreinde van de waterlijn (LWL)

T1                     =Type correctie

T2                     = wordt in de TFV formule berekend.

Dgew                = Gewicht van platbodem in de kraan

CW                   = Waterverplaatsingscoefficient

DS                    = Schroefdiameter

CS                    = Correctiefactor schroef

FS                    = Schroeffactor

Achter de BWL worden de minimale- en maximale maten van de BWL getoond, deze zijn berekend. (zie de aanvullende criteria voor Lemsteraken art 4.2a.3)

De maten voor de OV en OA zijn terug te vinden in de aanvullende criteria voor Lemsteraken art. 4.2b.1

D1 moet volgens de criteria gelijk of groter zijn dan D2. (aanvullende criteria voor Lemsteraken art 4.2a.9).

Voor schepen welke gewogen zijn in de kraan en voorzien zijn van diepgangsmerken is op de meetbrief de tolerantie diepgang en in gewicht opgenomen. Let er wel op dat de tolerantie in een andere kleur op het merk moet worden aangegeven.

Zeilen:

Zeilen voor de mast

IZ          =          de afstand in projectie van het snijpunt van het voorstag met de voorkant van de mast tot het snijpunt van dek en huid dwars van de voorkant van de mast en bij open schepen tot het punt op het vaste boord dwars van de voorkant van de mast. IZ wordt berekend volgens art 6.1.7 . IZ max= 1.05 maal Lengte over de stevens (LOA)

J           =          de lengte van de loodlijn uit het snijpunt van het voorstag met de steven op de voorkant van de mast. Het voorstag dient op de traditionele plaats aan te grijpen.

KLB      =          de afstand van het snijpunt van het voorstag met de steven tot de

                        pen van de schijf in het einde van de kluiverboom.

            Afkortingen Fok

FOL      =          de lengte van het onderlijk van de grootste fok.

FAL      =          de lengte van het achterlijk van de fok.

FVL      =          de lengte van het voorlijk van de fok.

TP        =          de breedte van de top van de fok.

            Afkortingen Kluiver:

KVL      =          de lengte van het voorlijk van de kluiver.

KHL      =          de lengte van de hoogtelijn uit de schoothoek op het voorlijk van de kluiver.

Voor Lemsteraken geldt dat de kluiver min 45% van de oppervlakte fok, voor Hoogaarsen is dit 30 % van het oppervlak van de fok.

            Afkortingen Halfwinder:

HOL      =          de lengte van het onderlijk van de halfwinder.

                        Deze wordt berekend volgens de formule : 1,5  maal de som J en de lengte Kluiverboom.

HBH     =          de breedte van de halfwinder op halve hoogte.

                        Ligt tussen 55 en 70% van de lengte van het onderlijk Halfwinder.

Lengte Halfwinder boom = 1,5 maal J.

Zeilen achter de mast

Afkortingen:

MG                   =          gemeten oppervlak grootzeil

FG                    =          correctie factor grootzeil

Lengte Gaffel     =          mag niet groter zijn dan 44% van het onderlijk grootzeil

Peil Gaffel         =          ligt tussen 10 en 20 % van de lengte van het bovenlijk  van het zeil (GBL)

Ten einde te grote verschillen in het zeil oppervlak van de jachten te verkomen berekend men volgens de criteria art 6.2.2 het minimale en maximale zeil oppervlakte voor het schip. (MG+MV+KL). De werkelijke waarde op de meetbrief moet hier tussen in liggen.

Klassecontroleur Rond en Platbodemjachten

Hans Voskuil

Een presentatie door de WSV Lauwerszee over hetzelfde onderwerp is hier >> te vinden.